Serwis społecznościowy
Cel zastosowania
Budowa lokalnych oraz ponadlokalnych społeczności wokół inicjatyw oraz wspólnych zainteresowań związanych z miejscem zamieszkania, wydarzeniami, działalnością prospołeczną, historią, polityką, kulturą itp. Uzyskanie efektu synergii działań społeczności lokalnych oraz ponadlokalnych, dążących do osiągania wspólnych celów, przy jednoczesnym wzroście stopnia ich utożsamiania się z regionem.
Definicja
Wg Wikipedii serwis społecznościowy (inaczej: portal społecznościowy) to rodzaj interaktywnych stron WWW, które są współtworzone przez sieci społeczne osób podzielających wspólne zainteresowania lub chcących poznać zainteresowania innych.
Charakterystyka
Zjawisko powstawania społeczności internetowych jest w chwili obecnej nieodłącznym elementem funkcjonowania sieci globalnej na całym świecie. Tempo wzrostu ilości użytkowników Internetu, których było w 2000 roku 360 mln (w Polsce 3,5 mln), zaś na początku 2009 roku blisko 1,6 mld (w Polsce ponad 20 mln), połączonych bezpośrednio szerokim, interaktywnym kanałem przekazu informacji wywołało naturalne zjawisko łączenia się jednostek w coraz większe wirtualne grupy społeczne. Zjawisko to stało się kwestią nie tylko współczesnej mody, ale także realnych potrzeb dzielenia się m.in.: własnymi poglądami, doświadczeniami, wiedzą, twórczością.
Uczestnictwo w portalach społecznościowych pozwala na prowadzenie wielu różnych działań, nawet na szeroką skalę, bez konieczności przemieszczania się czy też zbytniego naruszania sfery prywatności poszczególnych uczestników. Każdy z internautów może tworzyć swój indywidualny profil wedle własnych upodobań i przekonań, udostępniając innym tylko tyle informacji, ile uzna za stosowane lub adekwatne do osiągnięcia zamierzonych celów. Wiele portali umożliwia na przykład zamieszczanie komentarzy bez podawania jakichkolwiek danych osobowych. Wypowiedzi są dzięki temu całkowicie anonimowe. Lecz, aby móc korzystać z bardziej zaawansowanych funkcji, np. podpisywania własnych komentarzy lub zgłaszania innych wypowiedzi jako naruszających regulamin portalu czy też zasady netetykiety, wymagana jest przynajmniej częściowa identyfikacja (np. ważny i potwierdzony adres e-mail, miejsce zamieszkania, niepowtarzalny identyfikator, tzw. nick). Widoczne są także zjawiska „samoregulacji” portali społecznościowych, dzięki którym to ich użytkownicy dbają o jakość zawartych w nich informacji, a nie twórcy tych portali.
Niezbitym dowodem na popularność wirtualnych społeczności jest chociażby sukces portalu MySpace, który w kwietniu 2007 roku osiągnął 140 milionów użytkowników, co statystycznie oznacza, że konto założył tam co pięćdziesiąty mieszkaniec Ziemi. W Polsce najbardziej popularnym w chwili obecnej jest portal nasza-klasa.pl z 11 milionami zarejestrowanych użytkowników (statystycznie co trzeci Polak posiada tam swoje konto). Widoczne są także mniejsze, lecz także popularne społeczności zebrane wokół takich portali jak epuls.pl (2,8 mln), grono.pl (1,7 mln) czy goldenline.pl (ponad 300 tys.). Istotnym jest także fakt, że wzrastające pokolenie przyszłych użytkowników sieci globalnej, tj. dzieci i nastolatków, traktuje portale i serwisy społecznościowe nie jako twory wirtualne, ale jako integralną część własnego świata. Wg Alloy Media & Marketing w Stanach Zjednoczonych 96% z nich czynnie używa sieci społecznościowych, a 71% korzysta z serwisów społecznościowych przynajmniej raz w tygodniu.
Budowanie społeczności internetowych odbywa się w oparciu o coraz doskonalsze i liczniejsze narzędzia typu kluby, blogi, systemy punktów wymienianych na nagrody, fora, kręgi znajomych itp. Wykorzystanie specjalizowanych narzędzi, jakimi są funkcjonalności społecznościowe umożliwia wprowadzenie w portalu pełnej interaktywności w kontakcie z użytkownikami. Pozwala to na zdecydowanie dłuższe ich przywiązanie do portalu, a w efekcie także na ich coraz silniejszą identyfikację z regionem, inicjatywą czy tematyką przewodnią. W standardowych serwisach użytkownik podaje informacje o sobie, aby uzyskać dostęp do zamkniętych treści. Nie ma więc motywacji do tego, aby pozostawiać dane prawdziwe. Inaczej jest w portalach społecznościowych, gdzie chętnie pozostawia się prawdziwe informacje o sobie i swoich zainteresowaniach, bo dzięki nim użytkownik łatwiej nawiązuje znajomości z innymi. I to jest główna wartość dla właściciela portalu, który zawsze szuka medium pozwalającego na dotarcie do właściwego audytorium.
Jednym z najważniejszych elementów portali społecznościowych jest ich przyjazność postrzegana przez potencjalnych użytkowników. Podobnie, jak w dobrym klubie, gdzie liczy się miła atmosfera, ciekawe menu i muzyka, portal społecznościowy ma za zadanie stworzyć miejsce, które z chęcią „zasiedlą” nowi użytkownicy. Częstym błędem popełnianym przez twórców tego typu przedsięwzięć jest próba namawiania internautów do udziału lub podejmowania konkretnych działań w ramach udostępnionego portalu. To internauci decydują czy zagoszczą w danym portalu społecznościowym na dłużej, czy też zmienią go na rzecz innego miejsca w sieci. Nie sztuką jest przyprowadzić nowego użytkownika, sztuką jest go zatrzymać na dłużej.
Portal społecznościowy może być także sprawnym narzędziem wymiany poglądów, pomysłów, uwag itp. informacji pomiędzy pracownikami oraz kadrą kierowniczą urzędów (przepływ pionowy), a także między samymi pracownikami albo między członkami kadry kierowniczej (przepływy poziome). Narzędzie to pozwala na wspólne rozwiązywanie problemów, włączenie osób z różnych szczebli pracowniczych w proces usprawniania pracy, uzyskiwanie cennych informacji bezpośrednio ze źródeł ich powstawania. Wspomaga także integrację różnych zespołów i jednostek strukturalnych urzędów.
Mechanizmy społecznościowe:
- blog,
- mikroblog,
- forum dyskusyjne,
- grupa dyskusyjna,
- lista mailowa,
- komunikator,
- chat,
- kanał IRC,
- kanał RSS,
- grupa znajomych.
Przykładowe korzyści:
- powstawanie lokalnych i ponadlokalnych społeczności działających wspólnie w celu realizacji inicjatyw społecznych lub zrzeszających się wokół wspólnych zainteresowań, często związanych z regionem,
- synchronizacja działań różnych grup społecznych, które z różnych powodów (np. rozproszenia geograficznego, braku czasu, stanu zdrowia) nie mogą zrzeszać się w świecie realnym lub napotykają wiele trudności,
- szerzenie informacji w gronach osób bezpośrednio nią zainteresowanych z jednoczesnym umożliwieniem ich zaangażowania w działania społeczne,
- wsparcie dla wielu organizacji pozarządowych działających na rzecz regionu poprzez udostępnienie im interaktywnego kanału informacyjnego,
- szerzenie wśród społeczności lokalnych i ponadlokalnych wiedzy i działań z zakresu regionalnej kultury, sztuki, sportu, rekreacji, edukacji, inicjatyw pomocy społecznej itp.